دستور gcc و ++g

از این دستور برای کامپایل کردن فایل های C استفاده می شود.(مخصوص برنامه نویسان زبان C)

ساده ترین راه به این صورت است که ابتدا دستور gcc را نوشته و سپس فایل موردنظر نوشته و Enter کرد::

کد:
kabal@kabal-desktop:/$ gcc [نام فایل مورد نظر]

که در این صورت اگر پیغام خطایی رخ ندهد خروجی شما در فایلی به نام a.out قرار می گیرد که باید به این شکل اجرا کنید::

کد:
./a.out
این دستور که بهتر بگیم کامپالر قدرتمند ترین کامپالر زبان C است!!! که سویچ های فراوان و تنظیمات گسترده ای دارد.

اگر میخاید که نام فایل خروجی a.out نباشد باید از این سویچ استفاده کنید. به این صورت:

کد:
kabal@kabal-desktop:/$ gcc [نام فایل مورد نظر] -o AnyName
برای مثال قصد کامپال فایل satsat3.c را داری که خروجی آن فایل به نام elm باشد::

کد:
kabal@kabal-desktop:/$ gcc satsat3.c -o elm
حالا اگر فایل مربوط به ++C باشد به این صورت خواهیم نوشت::


کد:
kabal@kabal-desktop:/$ g++ satsat3.cpp -o elm
حال با دستور زیر میتونید خروجی برنامه رو ببینیم::

کد:
./elm

* دستور ++g هم مانند همین gcc است با این تفاوت که مخصوص فایلهای cpp که همان ++C است می باشد. پس کافیه به جای gcc در فایلهای ++C از کامپالر ++g استفاده کنید.


* تا همین حد کفایت میکند. اگر باز هم موردی که برای کاربر عادی کاربردی باشد دیدم به مطلب اضافه میکنم.

دستور lsusb

برای نمایش موقعیت پورت های USB استفاده می شود. که در حال حاضر چه دستگاهی به چه پورت USB وصل می باشد.

سویچ ها:
s- : برای نمایش یک دستگاه با BUS خاص یا کد دستگاه!
D- : برای نمایش موقعیت یک دستگاه خاص با USB ! که مثلآ...دستگاه مودم با کدام پورت در حال ارتباط است.
t- : نمایش لیست دستگاه ها به صورت درختی.
مثال:


کد:
kabal@kabal-desktop:/$ lsusb
Bus 004 Device 002: ID 0b05:620a ASUSTek Computer, Inc. Remote NDIS Device
Bus 004 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 003 Device 002: ID 1241:1166 Belkin MI-2150 Trust Mouse
Bus 003 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 002 Device 001: ID 1d6b:0001 Linux Foundation 1.1 root hub
Bus 001 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub

دستور w

دستور w
این دستور برای نمایش لیست کاربران حاضر در سیستم استفاده می شود. این اطلاعات شامل:
نام کاربری
مدت زمان فعال بودن در سیستم
مدت زمان بیکاری
عملیات فعلی که در حال انجام دادن است.
...
نمونه دستور و خروجی:

کد:
kabal@kabal-desktop:~$ w
خروجی:

کد:
1626 up 18 min, 2 users, load average: 0.72, 0.74, 0.65
USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
kabal tty7 :0 16:17 ? 2:32m 0.34s x-session-manag
kabal pts/0 :0.0 16:18 1.00s 0.24s 0.00s

دستور w3m

این دستور یک Web Browser مانند Firefox و یا Internet Explorer است که در خط فرمان برای شما کار میکند.
یعنی اگر به اینترنت وصل باشید و در ترمینال این دستور را وارد کنید , بدون واسط گرافیکی میتونید صفحه مورد نظر را ببینید:
روش استفاده:

کد:
w3m نام سایت مورد نظر
برای مثال سایتpatoghu.com را باز میکنیم:

کد:
vahid@vahid-pc:~$ w3m www.patoghu.com
پس از این دستور وارد محیط غیر گرافیکی w3m می شویم که با کلید های جهتی و Tab می توانیم بین لینکها مانور دهیم.

برای خروج از برنامه کلید q را فشار دهید. شاید بگید بخواهید حرف q را برای سرچ در گوگل استفاده کنید.
خوب ابتدا به نواری که داده از ورودی میگیرد بروید سپس اینتر کرده و متن خود را وارد کنید.

دستور uptime

این دستور برای نمایش مدت زمانی است که سیستم شما روشن بوده است.

به این صورت عمل کنید:

کد:
vahid@home-pc:~$ uptime
نمونه خروجی این دستور که نشان میدهد سیستم من ۱ روز و ۵ ساعت است که روشن است. یعنی حدود 28 ساعت.

کد:
0002 up 1 day, 5:06, 3 users, load average: 0.30, 0.62, 0.43

در مقابل دستور میبینید که موردی به نام Average هم وجود داره که این سه عدد به ترتیب ۱ و ۵ و ۱۵ دقیقه اخیر متوسط Load سیستم شما چند ثانیه بوده است.
همچنین اطلاعات این دستور در فایل زیر ذخیره می شود:


کد:
/var/run/utmp

دستور top

این دستور برای نمایش برنامه های در حال اجرا و میزان استفاده از منابع استفاده میشود.
شبیه System Monitor هست با این تفاوت که در خط فرمان اجرا می شود. وقتی دستور را وارد کنید با کلبد های زیر می تواندید کنترل لازم رو داشته باشید:

برای اجرای این دستور به این صورت عمل کنید:


کد:
vahid@home-pc:~$ top
q: برای خارج شدن از برنامه

h: برای دیدن لیست راهنمایی کلید ها

z: تغییر رنگ در محیط

B: دادن حالت Bold به نوشته ها

t: نمایش اطلاعات CPU و Task ها

m: نمایش خصوصیات حافظه

F: مرتب سازی بر اساس مورد انتخابی شما

>< : از این دو برای تغییر مرتب سازی هاست. (سویچ بین موارد مرتب سازی)

u: برای نمایش Task های یک User خاص

k: برای کشتن یک task از این کلید استفاده کنید. به این صورت که پس از فشار دادن کلیک k باید PID موردنظر را وارد کنید. PID عددی است که این ستون رو در جدول میتونید پیدا کنید.

d: هر چند ثانیه یک بار وظایف (TASK) ها را چک کند؟ مقدار را وارد کنید. مثلآ اگر ۲ وارد کنیم. هر ۲ ثانیه یک بار جدول Refresh می شود.

W: برای ذخیره تغییرات از این کلید استفاده کنید.

دقت کنید حروف کوچک و بزرگ با هم فرق میکنند

دستور xrandr

این دستور برای نمایش و تغییر Screen Resolution بکار میرود.
برای نمایش رسولیشن های قابل تنظیم در کامپیوتر شما کافی است دستور را به تنهایی وارد کنید. به صوورت زیر:

کد:
xrandr
برای انتخاب [تغییر] رسولیشن از سوییچ s- کمک میگیریم:

کد:
xrandr -s مقدار
به عنوان مثال برای تنظیم صفحه با Resolution 1024*768 به صورت زیر عمل میکنیم:

کد:
vahid@vahid-desktop:$ xrandr -s 1024x768

دستور chmod

تعیین سطوح دسترسی کاربران در لینوکس

در جدیدترین و امن ترین فایل سیستم مایکروسافت یعنی NTFS 5.0 امکان تعیین سطوح مختلف دسترسی به دایرکتوری ها و فایل...ها برای کاربران مختلف به صورت زیر وجود دارد:

کد:
1-No Access

2-Read

3-Read & Execute

4-Write

5-Full Control
در حالت اول کاربر مورد نظر هیچگونه دسترسی به دایرکتوری مورد نظر ندارد. حالت دوم تنها می تواند فایل...ها را ببیند ولی امکان اجرای فایل...ها (ی اجرایی) را ندارد ( بیچاره !!!). در گزینه سوم این اختیار به کاربر داده شده است تا فایل...ها را اجرا کند. در حالت چهارم یا Write کاربر قادر به انجام هر کاری جز تغییر سطوح دسترسی به دایرکتوری مورد نظر را دارد. به این حالت Modify هم گفته می...شود و بالاخره در آخرین حالت کاربر می...تواند هر آنچه را اراده می...کند اعمال کند!!! این سطح دسترسی معمولا مخصوص Administrator بوده و به نااهلان داده نمی...شود.
همانگونه که اشاره شد در این فایل سیستم امکان ********** کردن دسترسی کاربران به فایل...ها وجود ندارد و تمام فایل...های موجود در یک دایرکتوری به لحاظ سطح دسترسی تابع دایرکتوری خود هستند. اما در لینوکس استراتژی کاملا متفاوت است. دسترسی به هر فایل یا دایرکتوری توسط ۹بیت اطلاعات اضافه...ای که به فایل یا دایرکتوری چسبانده می...شود برای ۳ کلاس ۳ بیتی کاربر, گروه کاربر و سایر کاربران , تعیین می...شود که به ترتیب با کدهای u(کاربر) , g(گروه) و o(سایرین) مشخص می...شوند. 0 یا 1 بودن بیت اول تعیین کننده دسترسی خواندن (Read)برای صاحب فایل ( کاربر), بیت دوم امکان نوشتن (Write) و ایجاد تغییر در فایل یا دایرکتوری مورد نظر و بالاخره بیت سوم امکان اجرای(eXecute) فایل...های اجرایی را مشخص می...کند. سه بیت دوم این دسترسی...ها را برای کلاس گروه کاربر و سه بیت آخر دسترسی...ها را برای سایر کاربران مشخص می...کند. در صورتی که یک مجوز به کاربری داده نشده باشد به جای مجوز مورد نظر(یکی از حروف R,W یاX ) هنگام نمایش مجوزها، علامت دش (-) دیده می...شود. آنچه در زیر دیده می...شود مجوز دسترسی کامل به یک فایل است. یعنی همه کاربران امکان خواندن، نوشتن و اجرای فایل را دارند :

کد:
rwxrwxrwx

یا در حالتی که صاحب فایل دسترسی کامل، گروهش امکان خواندن و اجرا و سایرین هیچگونه دسترسی به فایل مورد نظر نداشته باشند این مجوزها به صورت زیر خواهد بود:



کد:
rwxr-x---

نمونه...ای از این مجوزها را می...توانید با اجرای فرمان ls -l مشاهده نمایید. توجه کنید که علاوه بر ۹بیت ذکر شده، یک کاراکتر اضافه نیز در ابتدای این رشته وجود دارد که تعیین کننده نوع فایل است که برای فایل...های عادی بصورت دش (-) و برای دایرکتوری ها بصورت d دیده می...شود:

کد:
drwxr-xr-x

کد:
-rwxr-xr-x
نکته:

مجوز پیش فرض برای فایل...های جدید بصورت زیر است:

کد:
rw-r- - r--

و در صورتی که فایلی توسط یکی از کامپایلرهای موجود اجرایی شده باشد x (یا امکان اجرا کردن) به دسترسی...ها اضافه می...گردد. مجوز پیش فرض دسترسی به یک دایرکتوری جدید نیز مشابه همین حالت است:

کد:
rwxr-xr-x

در صورتی که بخواهید مجوزهای پیش فرض را برای نشست جاری خود تغییر دهید می...توانید از دستور umask استفاده کنید.

برای تغییر مجوزهای یک فایل یا دایرکتوری کاربری که این اختیار را دارد (کاربر ریشه یا صاحب فایل یا دایرکتوری) می...تواند با دستور chmod این کار رابوسیله یکی از دو روش زیر انجام دهد.

-در روش نخست پس از دستور chmod می...توان با علامت های "+" یا "–" یک یا چند مجوز را به کلاس ها افزود و یا از آنها گرفت. در این حالت کلاس ها با کدهایی که در بالا ذکر شد تعیین می شوند.مثلا:

کد:
#chmod go-rx anything

این دستور تعیین می کند که مجوز خواندن و اجرای فایلی به نام anything از کلاس گروه کاربر(u) و سایرین(o) گرفته شود و برعکس آن به صورت زیر است:

کد:
#chmod go+rx anything

-در روش دوم مجموع سه سطح دسترسی(خواندن,نوشتن و اجرا) به صورت یک عدد بین صفر تا هفت برای 3 کلاس کاربر, گروهش و سایرین به صورت زیر تعیین می شود و پس از دستور chmod می آید. برای خواندن عدد چهار, برای نوشتن عدد دو و برای اجرا عدد یک منظور می شود. یعنی هفت(1+2+4) نشان دهنده دسترسی کامل است در نتیجه مثلا 777 نشان دهنده اعطای دسترسی کامل به همه کاربران است.مثلا:

کد:
#chmod 750 anything

این دستور نیز تعیین می کند که مجوزها بصورت زیر تغییر کنند:



کد:
rwxr-x---

به طور پیش فرض، هر کاربری که فایلی را ایجاد نماید، مالک آن فایل شناخته می...شود. در صورتی که بخواهید مالکیت یک فایل را تغییر دهید، باید از دستور chown استفاده نمایید. هنگامی که مالکیت یک فایل یا دایرکتوری را به کاربری اعطا کنید، آن کاربر دارای تمام مجوزها برای انجام تغییرات و تغییر مجوزها روی آن فایل یا دایرکتوری است. به مثال...های زیر توجه کنید:

کد:
#chown patoghu anything
#chown -R satsat /home/patoghu

در مثال نخست، مالکیت فایلی به نام anything به کاربر patoghu اعطا می...شود. در مثال دوم، مالکیت دایرکتوری home/patoghu و تمام فایل...ها و دایرکتوری...های زیر آن به کارب patoghu اعطا می...شود. توجه داشته باشید که در چنین مواردی از گزینه R در دستور استفاده می...شود.
technotux
خیلی طولانی بود مجبور شدم از گوگل کمک بگیرم

دستور ln

این دستور برای ساختن میانبر (shortcut) استفاده می شود و مخفف Link می باشد.
روش کار به این صورت است:


کد:
$ln [نام جدید برای فایل میانبر] [فایل اصلی]
این دستور تنظیمات خاصی ندارد و به همین سادگی می باشد. همچنین در دو قسمت می توان مسیر های متفاوت را وارد کرد.
مثال:
ساختن لینک از دستور cp در پوشه Desktop به نام COPY


کد:
vahid@vahid-pc:~$ ln /bin/cp /home/vahid/Desktop/COPY
اگر برای لینک نام انتخاب نکنیم همان نام اصلی را قرار می دهد.

دستور eject

این دستور برای باز کردن writerـCD-Rom و DVD-Rom_writer و ... استفاده می شود.
اگر فقط یک CD-Rom داشته باشید با دستور eject این cd-rom برای شما باز می شود, ولی اگر از چندین Cd-Rom استفاده کنید باید جلوی eject مسیر درایو موردنظر تون را وارد کنید.
روش استفاده:


کد:
eject مسیر و نام درایو
برای مثال اگر یک CD-ROM و یک DVR-Writer داشته باشید و Cd-Rom شما را در با نام dev/cdrom0/ و DVR-Write را با نام dev/dvd0/ بشناسد برای eject کردن به صورت زیر عمل میکنیم:


کد:
eject /dev/cdrom0
و یا برای DVD-Writer:


کد:
eject /dev/dvd0
عمل می کنیم. همچنین اگر درایو خود را در مسیر موردنظر mount کرده باشید از آن مسیر هم میتوانید استفاده کنید.

دستور halt

این دستور موجب خاموش شدن کامپیوتر می شود.
برای این دستور هم مانند reboot به کاربر root نیازمندید:

کد:
root@vahid-pc:# halt
*نکته: البته اگر در تنظیمات کاربری , کاربر مورد نظر را در گروه root قرار دهید همیشه با دستور sudo قبل از فرمان مورد نظر و وارد کردن پسورد کاربر ,نیازی به کاربر root نخواهید داشت.

دستور reboot

این دستور به منظور راه اندازی مجدد سیستم استفاده می شود.(همان Restart)
برای این دستور به sudo و یا وارد شدن به root با استفاده از su نیازمندید.
مثال:


کد:
root@vahid-pc:# reboot
میبینید که مسیر در root قرار دارد.

دستور df

دستور df

این دستور برای نمایش اطلاعات هارد دیسک ها استفاده میشود.
روش کار :

کد:
df
اگر به تنهایی بکار برود تمام دیسک ها را نمایش میدهد. همچنین اگر نام درایو هارد موردنظرتون را وارد کنید فقط اطلاعات آن را نمایش می دهد.

سویچ ها:
h- : این سویچ برای نمایش بهتر اندازه درایو ها استفاده می شود که به MB و GB نمایش میدهد.
T- : این سویچ برای نمایش نوع فایل سیستم هر پارتیشن استفاده می شود.
نوع پارتیشن مورد نظر t- : فقط این نوع پارتیشن را نمایش می دهد.

دستور du

این دستور تمام فایلها و پوشه های موجود در مسیر / را نمایش میدهد.
روش کار:

کد:
du
این دستور سویچ های هم دارد که برخی آن ها می پردازیم:

a- :برا نمایش تمام چیزهای موجود استفاده میشود
h- :حجم فایلها را هم همراه با واحد آن نمایش میدهد و در پایان حجم کل را هم مینویسد.
s- :نمایش تعداد ها به تنهایی
L- : تمام روابط بین فایلها را نمایش میدهد. این سویچ خروجی بسیار زیادی دارد.

اگر بخواهیم فایلهای یک مسیر خاص را نمایش دهد روبروی du مسیر را مینویسیم:
مثال:
نمایش محتویات مسیر Desktop

کد:
vahid@vahid-pc:~$ du /home/vahid/Desktop

دستور logout

این دستور برای خارج شدن کاربر از محیط کاری است مانند logout در ویندوز عمل میکند.
روش کار:

کد:
logout
دستور ساده ای است و تنظیمات دیگری نمیخواهد!

دستور wc

این دستور تعداد خطها و کلمه های یک فایل متنی را به شما نمایش میدهد.
روش استفاده:


کد:
wc نام فایل
توسط سویچ های این دستور میتوان اطلاعات زیادی در مورد یک فایل متنی بدست آورد:

c- :تعداد بایت را نمایش میدهد
m- : تعداد کاراکتر
l- : تعداد خط
w- : تعداد کلمه
L- : طول طولانی ترین خط را نمایش می دهد.

مثال اطلاعات فایل document.txt:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ wc document.txt -w
خروجی:


کد:
2218 document.txt
تعداد کلمه های این فایل 221

دستور yes

این دستور برای چاپ کردن متوالی متن مورد نظر شما استفاده میشود.
روش استفاده:

کد:
yes متن یا نوشته یا کلمه
شاید بگید خوب به چه درد میخوره؟:
این دستور برای تست فن cpu و یا خود cpu کاربرد داره. وقتی میخاید cpu ۱۰۰٪ کار کنه از این دستور استفاده کنید.
برای مثال میخایم متن Linux in best OS را با yes نمایش دهیم:

کد:
vahid@vahid-pc:~$ yes Linux in best OS
برای به پایان رساندن دستور از کلید Ctrl+C استفاده کنید.

دستور stat

این دستور جالب خصوصیات فایل یا پوشه موردنظر شما را به شما نمایش میدهد.
روش استفاده:


کد:
stat نام پوشه یا فایل
اطلاعات شامل:
تاریخ ساخت
تاریخ ویرایش
تاریخ modify
محدوده دسترسی
و اینکه در کدام قسمت سخت افزاری دیسک ذخیره شده! (سایز بلاک . IO بلاک و ...)
مثال: خصوصیات پوشه ubuntu را درخواست میکنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ stat ubuntu
خروجی این دستور:


کد:
File: `ubuntu'
Size: 4096 Blocks: 8 IO Block: 4096 directory
Device: 806h/2054d Inode: 528195 Links: 2
Access: (0755/drwxr-xr-x) Uid: ( 1000/ vahid) Gid: ( 1000/ vahid)
Access: 2008-08-01 1123.000000000 +0430
Modify: 2008-08-01 1148.000000000 +0430
Change: 2008-08-01 15:08:11.000000000 +0430

دستور rar , unrar

این دو دستور برای فشرده سازی و استخراج فایلها با پسوند rar می باشد.
ابتدا باید این دو برنامه از مخازن اینترنتی نصب کنید. (حجم هر دو فایل حدود ۸۰۰ KB):


کد:
sudo apt-get install rar
sudo apt-get install unrar
مانند دستورات قبل برای فشرده سازی از rar و برای استخراج از unrar استفاده میشود.
روش کار:

کد:
rar [نام فایل و پوشه ها] [نام فایل جدید] [کامندها]
کامندها:
a :برای ساختن یک فایل فشرده rar
e :برای استخراج یک فایل فشرده شده.
و ...
برای دیدن بقیه امکانات دستور rar را به تنهایی وارد کنید.
مثال:
فشرده سازی پوشهpatoghu و یک فایل html در فایل buntu.rar

کد:
vahid@vahid-pc:~$ rar a ubuntu.rar /home/vahid/Desktop/patoghu index.html
برای استخراج فایل ubuntu.rar هم به صورت زیر عمل میکنیم:

کد:
vahid@vahid-pc:~$ rar e ubuntu.rar
همچنین می توان برای استخراج از unrar هم استفاده کرد.

دستورات فشرده سازی tar gzip,gunzip bzip2,bunzip2

برای فشرده سازی و استخراج فایل های فشرده از این دستور استفاده می شود. در لینوکس فایلهای فشرده به پسوند های zip , gz , bz2 وجود دارند. این به این معنی نیست که فایلهای فشرده دیگر را نمیشناسد. با ابزارهای دیگر میتوان فایلهای rar , 7z , ... را هم ساخت و استخراج کرد.

● Bzip۲ و Bunzip۲
برای فشرده کردن یک فایل به صورت زیر عمل می شود:


کد:
bzip2 نام فایل
پس از اجرای این دستور یک پسوند bz2 به فایل اضافه میشود و فایل شما فشرده می شود.
برای استخراج (Extract) فایلها از ابزار bunzip2 استفاده میشود, به صورت زیر:


کد:
bunzip2 نام فایل فشرده شده
نکته: برای فشرده سازی چندین فایل در یک زمان هم نام فایل ها را جلوی دستور bzip2 می نویسیم و بین فایل ۱ و ۲ و ۳ و... یک فاصله (Space) می گذاریم.
به عنوان مثال:
bzip2 3at3at.txt vahids.jpg ubuntu.BestOs
پس از این دستور هر ۳ فایل فشرده شده و پسوند bz2 میگیرند.

● Gzip و Gunzip
مانند دستور قبل است. از gzip برای فشرده سازی و gunzip برای استخراج استفاده می شود.

● Zip و Unzip
مانند دو دستور قبل , برای فشرده سازی از zip و برای استخراج فایل فشرده از unzip استفاده می شود.

● tar
این دستور از همه کامل تر و معروفتر و بهتره! و میتوان چندین فایل و پوشه و ... را در یک فایل فشرده کرد.
روش استفاده:
کد:
کد:
tar [نام فایلها و پوشه ها] [نام فایل جدید] [سویچ ها]


سویچ ها:
c :یک آرشیو جدید ایجاد می...کند.
f :اگر که با –c به کار می...رود، از نام فایل مورد نظر برای ایجاد tar فایل استفاده می...نماید؛ ولی اگر ...که با –x به کار می...رود، فایل مورد نظر را استخراج می...سازد.
t :فهرست فایلهای موجود در فایل tar شده را نمایش می...دهد.
v :جریان فایلهای در حال آرشیوشدن را نشان می...دهد.
x :فایلها را از آرشیو استخراج می...کند.
k :فایلهای که فشرده شده اند (اصلی) را هم نگه میدارد.
z :فایل tar را با ابزار gzip فشرده می...کند.
j :فایل tar را با ابزار bzip۲ فشرده می...کند.
و...

دستور tar عملآ...فایل ها را فشرده نمیکند بلکه همه را در یک فایل جای میدهد. برای این که فشرده سازی فایل ها را هم به آن اضاف کنیم باید از سویچ های فشرده سازی مانند j- استفاده کنیم.در این روش برای فشرده سازی از ابزار bzip2 استفاده می شود.
وقتی از سویچ j- استفاده میکنیم پسوند فایل جدیدی که ساخته می شود دیگر tar نخواهد بود بلکه پسوند ها tbz خواهند بود.
اگر هم از سویچ z- استفاده کنیم فایل را ابزار gzip فشرده میکند و پسوند فایل جدید tgz خواهد بود.
برای مثال پوشه patoghu و فایل index.html را فشرده میکنیم با نام ubuntu.tgz :


کد:
vahid@vahid-pc:~$ tar -cvzf ubuntu.tgz /home/vahid/Desktop/patoghu index.html

دستور nano

این دستور برای نوشتن فایل های متنی استفاده می شود. اگه بخواهیم برنامه ای مشابه آن در Dos رو پیدا کنیم میتوانیم همان EDIT را نام ببریم.

روش استفاده:


کد:
nano نام فایلی متنی که میخواهیم بسازیم یا باز کنیم
به عنوان مثال می خواهیم فایل جدید ایجاد کنیم به نام document.txt و در آن مطالبی را بنویسیم و ذخیره کنیم.
به صورت زیر عمل میکنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ nano document.txt
در این محیط که باز شد میتوان متن خود را نوشت. همچنین برای خارج شدن هم از Ctrl+X استفاده میکنیم.
در پایین برنامه توضیحات کمکی نوشته شده که منظور از ^ همان کلید Ctrl است.
پس از خروج و ذخیره سازی اگر یک ls از مسیر جاری بگیریم, میبینیم که فایل document.txt ساخته شده.
همچنین برای نگاه کردن درون فایل های متنی هم می توان به همین صورت عمل کرد که ابتدا دستور nano و سپس نام فایل مورد نظر.
به عنوان مثال همان فایل document.txt را که ساخته بودیم را باز میکنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ nano document.txt
مطالب فایل را خواهیم دید.

دستور nmap

این دستور برای نمایش پورتهای باز یک آدرس استفاده میشود. مانند برنامه های port scaner عمل میکند و به راحتی پورتهای باز را نمایش میدهد.
روش کار:


کد:
nmap آی پی آدرس موردنظر
به عنوان مثال دستور را روی IP 192.168.0.1 که IP مودم در ADSL می باشد اجرا میکنم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ nmap 192.168.0.1
این هم خروجی این دستور:


کد:
PORT STATE SERVICE
21/tcp open ftp
22/tcp open ssh
139/tcp open netbios-ssn
445/tcp open microsoft-ds
513/tcp open login
901/tcp open samba-swat
10000/tcp open snet-sensor-mgmt
که پورت های باز را به من نشان میدهد.

دستور file

دستور file

این دستور برای نمایش توضیحاتی مبنی بر پسوند فایلها است. یعنی پسوند فایل موردنظر شما را برای شما تشریح میکند.
روش استفاده:

کد:
file نام فایل
به عنوان مثال برای نمایش توضیحات فایل index.html به این صورت عمل میکنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ file index.html
که خروجی آن به این صورت خواهد بود:


کد:
index.html: HTML document text
همچنین اگر به جای نام فایل از * استفاده کنید خصوصیات تمام فایلهای پوشه جاری را به شما نمایش میدهد.

دستور date

دستور date

این دستور برای نمایش تاریخ و ساعت جاری سیستم استفاده می شود.
روش کار:

کد:
date
سویچ:


کد:
-u
برای نمایش ساعت جهانی GMT از این سویچ استفاده میکنیم.

دستور cal

دستور cal

این دستور برای نمایش تاریخ به صورت تقویم استفاده میشود.
روش کار:


کد:
cal
سویچ ها:



کد:
-3
نمایش ماه جاری و ماه قبلی و ماق بعدی در کنار هم.



کد:
-j
نمایش تاریخ با این تفاوت که بجای تاریخ روز ها , چندمین روز از سال را نمایش میدهد. یه نی مثلآ برای ۱ جولای ۱۸۳ را نشان می دهد به معنی اینکه ۱۸۳ روز سال است.



کد:
-y
نمایش ۱۲ ماه سال در کنار هم



کد:
-m
ترتیب روز های هفته را عوض میکند. یعنی در حالت عادی از یک شنبه شروع می شود ولی در این حالت از دوشنبه



کد:
cal سال موردنظر
در این روش تاریخ های یک سال به خصوص را نمایش میدهد. مثلآ برای نمایش ماه های سال ۲۰۰۶ به این صورت عمل میکنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ cal 2006
* دستور ncal هم کار همین دستور را انجام میدهد با این تفاوت که به صورت ستونی نمایش میدهد.
نمایش با cal :


کد:
vahid@vahid-pc:~$ cal
July 2008
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
نمایش با ncal :


کد:
vahid@vahid-pc:~$ ncal
July 2008
Mo 7 14 21 28
Tu 1 8 15 22 29
We 2 9 16 23 30
Th 3 10 17 24 31
Fr 4 11 18 25
Sa 5 12 19 26
Su 6 13 20 27

دستور mount

دستور mount

در لینوکس درایوهای هارددیسک شما به طور پیشفرض باز نیستند و نمیتوانید وارد آنها شوید. و ابتدا باید mount کرده و بعد وارد شوید. البته در ubuntu 8.4 به طور پیشفرض از auto mounter استفاده شده که وقتی روی درایو کلیک میکنید mount می شود و وارد می شوید. مانند ویندوز
روش استفاده:


کد:
mount [مسیری که میخواهید ماونت کنید] [مسیر سخت افزار]
مسیر سخت افزار:
این مسیر یعنی اینکه هارد دیسک شما نامش چیست و در کجا قرار دارد. تمام دستگاه ها و سخت افزار ها در پوشه ای به نام /dev/ (مخفف device) قرار دارند. اگر یک ls از این مسیر بگیرید میبینید که تمام دستگاه ها در این پوشه است.
هارد دیسک را با نام hd , sd می شناسد.
hd برای هاردهای IDE است که نام گزاری به این صورت است:

کد:
hd<1,2,3,4,...>
یعنی چی؟:
یعنی اینکه اگر مثلآ ۳ تا هارد IDE داشته باشید. نام اولی را hda و دومی دار hdb و سومی را hdc می گذارد.
و قسمت دوم هم نام درایو های هارد است.
مثلآ درایو c در هارد اول میشه hda1
و همچنین مثلآ نام درایو F در هارد سوم میشود: hdc6

sd برای نام گزاری هارد های sata و scsi و ... می شود. مانند قبلی است


کد:
sd<1,2,3,4,...>
یعنی درایو D در هارد ساتای اول می شود sda2 و الا آخر

همچنین CD-ROM را با نام cdrom میشناسد: dev/cdrom/

مسیری که میخواهید mount کنید:
این مسیر را شما انتخاب میکنید معمولآ media/ و یا mnt/ می نامند که به سخت افزار را توسط این مسیر میتوانید وارد شوید.
*در هارد دیسک برای هر درایو باید یک پوشه جدا بسازید.
به عنوان مثال میخواهیم درایو c رادر مسیر media/disk-1/ ماونت کنیم:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ sudo mount /dev/sda1 /media/disk-1

* برای این دستور استفاده از sudo اجباری است!
* قبل از ماونت کردن از وجود پوشه مطمپن باشید. یعنی ابتدا پوشه disk-1 بسازید بعد در ان ماونت کنید
قسمت سبز رنگ مسیر سخت افزار درایو C است و قسمت آبی محل ماونت شدن درایو c اس

دستور mv

دستور mv هم برای تغییر پسوند فایل ها هم استفاده میشه

مثلا به این صورت :

mv index.htm index.asp

فایل index.htm در اینجا به Index.asp تغییر داده میشه

دستور /.

دستور /.

این دستور برای اجرای فایل ها استفاده می شود.مثلآ ما در Dos باری اجرای فایلها نام آنها را تایپ می کردیم و اینتر می زدیم ولی در اینجا قبل از نام فایل اگر نقطه اسلش /. بزاریم به این معنا است که می خواهیم فایل را اجرا کنیم.
روش کار:


کد:
./نام برنامه
دقت کنید که اگر فایل اجرایی نباشد با پیغام "Permission denied" مواجه می شوید.
پس این دستور مخصوص فایل های لینوکس است. مثلآ اگر با برنامه C که یک زبان برنامه نویسی است آشنا باشید پس از Compile کردن یک فایل به نام a.out می سازد که برای اجرا باید از /. استفاده کنیم: a.out/.

کلید های میانبر ترمینال:

کلید های میانبر ترمینال:

برای راحتی کار با ترمینال کلیدهایی ایجاد شده تا کاربر راحت تر با ترمینال (خط فرمان) کار کند.



کد:
Ctrl+A
,
Home
انتقال نشانگر به ابتدای خط فرمان


کد:
End
برای روفتن به آخر خط دستور


کد:
Ctrl+D
کاربر را از ترمینال خارج (Logout) می کند.


کد:
Ctrl+H
کار کلید Back Space را انجام میدهد. یعنی کاراکتر آخر را پاک میکند.


کد:
Ctrl+C
برای متوقف کردن یک دستور استفاده میشود.


کد:
Ctrl+L
صفحه نمایش را پاک میکند. مانند دستور clear


کد:
Ctrl+R
برای جستجو در history از استفاده میشود.


کد:
Tab
وقتی که یک مسیر را تایپ میکنید می توانید چند کلمه اول مسیر را بنویسید و با استفاده از tab به صورت خودکار بقیه مسیر را کامل میکند.
مثلآ برای رفتن به پوشه 3at3at.net وقتی تایپ کنید cd /3a و tab را فشار دهید بقیه نام را کامل میکند: cd /3at3at.net


کد:
کلیدهای بالا و پایین
برای نمایش دستوراتی است که قبلآ استفاده کردید.


کد:
۲ بار Tab
اگر بخواهید لیست دستوراتی را کا مثلآ با b شروع می شوند را ببینید باید تایپ کنید b و ۲ بار tab را فشار دهید.
همچنین در ۲ حرفی و n حرفی بودن هم جواب میدهد.
به عنوان مثال تایپ کنید mk و دوبار Tab بزنید خواهید دید که لیست دستوراتی که با mk شروع می شوند را نمایش می دهد.


کد:
*
در مسیر دهی پوشه ها یا فایل های مه نام طولانی دارند از این علامت استفاده میشود.
(شبیح Tab است)
مثلآ اگر نام یک فایل 3at3at-bakhsh-Linux باشد و بخواهید آن را اجرا کنید برای سادگی کار میتوانید از * استفاده کنید.


کد:
omid@omid-pc:~$ ./3at3at-li*

دستور which

دستور which

این دستور برای پیدا کردن مسیر یک دستور استفاده میشود. خوب یعنی چی؟:
در لینوکس هر دستور که شما اجرا میکنید در یک فایل است.و این فایل ها در یک مسیر قرار دارند. وظیفه which این است که مسیر ذخیره شده دستور مورد نظر شما را به شما نمایش دهد.
روش استفاده:


کد:
which نام دستور
به عنوان مثال می خواهیم بدانیم که دستور cp در کدام مسیر قرار گرفته:


کد:
vahid@vahid-pc:~$ which cp
خروجی این دستور این خواهد بود:


کد:
/bin/cp
به این معنی که دستور cp در فایلی به نام کپی در مسیر /bin/ قرار دارد.